Wat is voor mij een loopbaanthema? Dat is het thema, dat je regelmatig ziet terugkeren als je naar je eigen loopbaan kijkt. Een thema, dat ook terugkeert, omdat je er nog niet klaar mee bent. Ook al ben je het liever kwijt dan rijk, je hebt er blijkbaar nog iets te leren.. Je kan bij voorbeeld zien dat je door je kritische houding vaak moeite hebt met samenwerken, of dat je steeds te veel hooi op jevorkneemt, of je te veel aanpast en daardoor te weinig zichtbaar bent. Je ziet die thema’spas als je zonder oordeel en op iets meer afstand naar je eigen loopbaan kijkt. En ook als je je eigen verantwoordelijkheid daarvoor accepteert.

Waarom is zo’n thema zo belangrijk? Om meerdere redenen:

• Mensen die een loopbaanvraag hebben, maar niet gedwongen zijn om naar ander werk uit te kijken. Voor deze mensen speelt de "vlucht-vraag":is het geen vlucht om naar ander werk te gaan zoeken, nu ik het niet naar mijn zin heb?Kom ik iets dergelijks in een nieuwe omgeving na verloop van tijd niet weer tegen? Ik neem mezelf immers wel mee!Zit er eigenlijk geen boodschap voor mij in, dat dit nu (weer) op mijn pad komt?
  Ik merk tijdens mijn coaching vaak dat deoorspronkelijke neiging van mensen om van werk te veranderen verdwijnt,als zij hun ontwikkelthema zien en er mee aan de slag gaan. En zich daardoor op een nieuwe manier aan hun huidige werk verbinden. Niettemin kan ook dan op een gegeven moment de tijd aanbreken dat een nieuwe loopbaan-stap gewenst is. Die zal dan echter veel meer uit kracht worden gezet en niet meer als vlucht.
   
• Mensen die wel naar een nieuwe baan moeten uitkijken. Voor deze mensen is het net zo belangrijk om het loopbaan-thema te zien en zich er in te ontwikkelen. Uiteraard komen in een loopbaan/outplacement-traject veel meer invalshoeken aan de ordeom een bewuste keuze te maken en deze ook te realiseren. Maar het loopbaanthema vraagt speciale aandacht. Juist in een nieuwe en onbekende omgeving kunnen mensen immers in vertrouwd gedrag schieten. Het gedrag, bij voorbeeld het weer te veel hooi op je vork nemen, waar je nu juist van af wilde..  Doordat je in de voorbereiding al actief bezig bent geweest met je thema zal die kans een stuk kleiner zijn. Het bijbehorende vertrouwen zal ook helpen bij het kiezen wat de voorkeursrichting van de baan wordt. Soms hebben mensen een duidelijke voorkeur, maar twijfelen omdat ze ook wel zien dat ze hun ontwikkelthema daar opnieuw zullen tegenkomen. Als ze daar al goed voor hebben “gezorgd” durven ze met vertrouwen toch te kiezen voor de gewenste baan, en nemen ze dat vertrouwen ook mee in de sollicitatiegesprekken en in het nieuwe werk zelf.
   
• Voldoening uit je werk door meer te kijken naar het “hoe”. Ontwikkelthema’s hebben in het algemeen meer te maken met “hoe” je dingen/werk doet, dan met “wat” je doet. Als je geen voldoening uit je werk haalt, betekent dat niet noodzakelijkerwijs dat je een verandering moet aanbrengen in wat je doet. Het kan voldoende zijn om het hoe te veranderen. “Hoe” is altijd belangrijker dan “wat”. Probeer eens meer aandacht te besteden aan het doen dan aan het resultaat dat je ermee wilt bereiken. Vertaald naar loopbaantrajecten kan de nadruk op het “wat” ook het gevaar hebben dat mensen in de toekomst hun verlossing of vervulling gaan zoeken. “Pas als ik zo’n soort baan heb gaat het goed met me, ben ik gelukkig”. Het “hoe” heft meer betrekking op het NU. Je kan er meteen mee aan de slag, of het nu in je huidige baan is, tijdens de fase van het zoeken naar iets nieuws of in de nieuwe baan zelf. En ook het thuisfront profiteert vaak mee van je leerproces rondom het ontwikkelthema.
  
  Er is een verhaal uit het boek Way of the Peaceful Warrior waarin de hoofdpersoon lessen krijgt van een bevriende man, die tot zijn verbazing blijkt te werken als pompbediende bij een benzinestation. “Hoe kun je dat werk nou doen?’ vraagt hij ontzet. “Je bent zo wijs, je hebt zo veel te geven en je vult benzinetanks?” Waarop de wijze man lacht en zegt: “Als ik veel te geven heb, dan heb ik het ook hier. Een vriendelijke groet naar die vrouw met vier joelende kinderen en een auto vol boodschappen, een praatje met die weduwnaar die op de heuvel woont, een grijns naar die chagrijnige chauffeur…” Het gaat om de kwaliteit die je brengt in de dingen die je doet, door ze van ganser harte te doen.

Bovenstaande laat onverlet dat er wel degelijk redenenkunnen zijn dat je op deverkeerde plek zit.Om in voetbal-termen te spreken: een echte linksback voelt zich in het algemeen niet thuis in de spits. Of dat iemand ontdekt dat hij zijn kwaliteiten voor een heel ander soort organisatie met een ander doel wil inzetten. Die kanten van een loopbaanvraag verdienen zeker zo veel aandacht, maar in samenhang met het loopbaan-thema. Welke invalshoek het ook is, het gaat er vooral om dat je ontdekt hoe je optimaal kunt bijdragen aan het grotere geheel. De tijdgeest is immers aan het veranderen. De tijd van het ik-zuchtige denken, “zo ben ik nu eenmaal, ik wil mezelf zijn en daar heb ik recht op”, is op zijn retour. Het is prachtig om je als individu te ontwikkelen, maar wel ten dienste van het collectief. Collectividualisatie – leuk oefenwoord - zoals Manfred van Doorn dat laatst noemde.